Afdrukken

de Johanneskerk

Johanneskerk Princenhage (Breda)

De Johanneskerk dateert van 1819 en is dus al bijna 2 eeuwen oud. Het is een zogenaamde ‘Waterstaatskerk’. Wat betekent dat? In 1648 werd bij het einde van de 80-jarige oorlog de hervormde godsdienst staatsgodsdienst. Katholieken werden gedoogd, maar hadden geen godsdienstvrijheid. De van oorsprong katholieke Sint Martinuskerk aan de Dreef werd dus toegewezen aan de hervormden. Twee eeuwen lang moest de katholieke meerderheid van Princenhage gebruikmaken van een schuurkerk; de Schuurkerkstraat herinnert daar nog aan. Pas in 1798 tijdens de ‘Bataafse Republiek’ verloor de Hervormde Gemeente haar bevoorrechte positie.

De (91) protestanten hadden daarna geen kerk, maar er werd een huis met tuin aan de Dreef 7 gehuurd. In de rechtervoorkamer van dat huis werden 21 jaar de hervormde kerkdiensten gehouden. Na 1815 braken er nieuwe tijden aan voor de Hervormde Gemeente in Princenhage en voor veel andere Hervormde Gemeenten die in een vergelijkbare situatie verkeerden. Met een staatsbijdrage en onder regie van de ingenieurs van het Ministerie van waterstaat werden er op vele plaatsen, zo ook in Princenhage, zogenaamde 'Waterstaatskerken' gebouwd. De tekst op de gevelsteen (zie foto hieronder) herinnert daaraan.

 



Foto: De (vertaalde) tekst op de gedenksteen aan de kerk luidt: 'Krachtens besluit van Willem de Eerste, allerdoorluchtigste Koning der Nederlanden is dit bouwwerk uit middelen der openbare Schatkist gebouwd.'

Johanneskerk Princenhage (Breda)

 

 

Op 27 september 1819 werd de eerste dienst in de nieuwe kerk gehouden. De kerk is diverse malen gerestaureerd. Opvallend in de kerk is de oude kansel, die dateert uit 1780 en in 1887 is overgebracht vanuit de Oude kerk in Katwijk aan Zee, waar toen een nieuw kerkgebouw in dienst genomen werd, naar de Johanneskerk. Ook de adelaar in het houtsnijwerk van de leuning van de kansel, is opvallend. De adelaar is het symbool van de apostel Johannes naar wie de kerk in 1968 werd vernoemd bij de restauratie. Daarbij werd het gebouw in dezelfde stijl vergroot, kregen het orgelbalkon en de kansel een andere plaats en de oorspronkelijke hoofdingang werd weer in gebruik genomen. In 2004 is er een nieuw orgel (van den Heuvel) geplaatst.

 

 

 

Orgel Johanneskerk

 

Voor de orgelliefhebbers zijn de technische gegevens:

Hoofdwerk: prestant 8, dwarsfluit 8, octaaf 4, nasard 2 2/3, octaaf 2, terts 1 3/5

Zwelwerk: holpijp 8, viola 8, voix céleste 8, roerfluit 4, hobo 8