LK LKpanorama Lucaskerk_1 Lucaskerk_2 Markuskerk_zaaijer

Toespraak Ed Van Thijn tijdens de 

KRISTALLNACHT herdenking te Breda

 

  1. Bij herdenkingen als deze zijn we vaak te snel geneigd lijnen door te trekken naar het heden, zonder écht stil te staan bij wat er TOEN gebeurd is. Daarom herlas ik voor deze gelegenheid, net gepubliceerde “48 Hours of Kristallnacht”, an oral history van Mitchell Bard. Herinneringen van ooggetuigen van die nacht van barbarij, waarin door het hele land, bendes van bruin- en of zwarthemden joodse winkels binnenvielen en vernietigden, tientallen synagogen in brand werden gestoken, de draak werd gestoken met heilige voorwerpen als de wetsrollen die onder gejuich op brandstapels werden gesmeten, joodse mannen die met duizenden werden mishandeld en afgevoerd, hun huizen kort en klein geslagen, vrouwen en kinderen die – vaak met bijlen - werden geslagen en in een aantal gevallen ook werden afgemaakt, soms uit het raam gegooid. Een golf van straatterreur die aan duidelijkheid niets te raden liet: dit was het voorportaal van de SHOAH. Honderdduizenden joden sloegen op de vlucht, maar werden aan de grenzen tegengehouden. Ook aan de Nederlandse grens. Ze zaten als ratten in de val.
  2. Het meest huiveringwekkend is de oorverdovende stilte. Onder de omstanders. Onder de medeburgers. Onder de intellectuele elite of wat daarvan nog over was. Maar vooral ook in de internationale gemeenschap, als dat woord toen al bestond. Het gebeurde 40 dagen na de conferentie in München, u weet wel, waar Chamberlain na afloop triomfantelijk zei: PEACE FOR OUR TIME. Hitler wist dat hij een potje kon breken. Na afloop bleef het dan ook muisstil. Een beschamend verhaal waaruit niet genoeg lessen kunnen worden getrokken
  3. Maar welke lessen? Vergelijkingen zijn hachelijk. Er gebeuren vandaag ook vreselijke, maar volstrekt onvergelijkbare dingen. Kleine groepen van Marokkaanse jongeren terroriseren hier en daar hun omgeving. Joodse jongetjes met een keppeltje worden uitgescholden. Omgekeerd zijn uitingen van Moslimhaat , ook in het parlement, aan de orde van de dag. De Kotan wordt vergeleken met Mein Kampf. Dat is niet over de grens, zegt de rechter maar stigmatiserend en haatzaaiend is het wel.    
  4. Met een beroep op de vrijheid van meningsuiting wordt veel Unfug door de vingers gezien. De politiek weet niet goed raad met deze vormen van neo-racisme, We hebben het over het grote goed van de vrijheid van meningsuiting, en daar ben ik het hartgrondig mee eens, maar gaan voorbij aan de nieuwe taboes: Je mag de rechtsradicalen in dit land niet “demoniseren” ook al doen ze het zelf. Je mag het begrip racisme eigenlijk niet gebruiken, want het haatzaaien tegen Moslims is iets heel anders,wordt gezegd.. Het is ook geen vreemdelingenhaat of xenofobie, wordt gezegd. Het is zoals velen denken en dus mag het ook worden uitgesproken. Maar de walging die het bij vele anderen oproept mag niet worden uitgesproken.  
  5. Er is nog iets dat mij verontrust. Dat kwam naar voren bij het Wildersproces.. Daarbij is gezegd dat een belediging geen belediging kan zijn als deze is gedaan in de context van het politieke debat. Dat was ook al vastgesteld door het OM toen het besloot de makers van Fitna niet te vervolgen. “”De uitspraken van Wilders zijn gedaan in het kader van een politiek debat. Die context ontneemt in dit geval de strafbaarheid aan de uitlatingen”.
  6. Ik vind dat het omgekeerde zou moeten gelden. Juist in het politieke debat zou een ieder zich extra bewust moeten zijn van zijn voorbeeldfunctie en maatschappelijke verantwoordelijkheid Nog maar een paar jaren geleden was ik betrokken bij de vaststelling van een handvest voor politieke partijen voor een niet-racistische samenleving, ondertekend door de leiders van zo’n 100 europese partijen, plus de Assemblee van de Raad van Europa, plus het Europese parlement,.zeggende dat juist de politiek een bijzondere opiniërende en educatieve taak heeft om de grondbeginselen van onze democratie hoog te houden en te verdedigen. En de dure plicht heeft elke uitingsvorm van racisme te bestrijden en zeker ook de plicht heeft zich daarvan te onthouden. Elke parlementariër vertegenwoordigt, krachtens de grondwet, het hele Nederlandse volk. Het is dus precies omgekeerd van wat rechter en OM zeggen: Juist omdat dit soort beledigingen deel uitmaakt van een politiek debat is bestrijding daarvan geboden,

De politiek heeft een voorbeeldfunctie en niets is erger dan een oorverdovende stilte zoals in de jaren ’30.

Ik voegde nog het volgende toe:

Je moet uitkijken met historische vergelijkingen. DE geschiedenis herhaalt zich nooi. Maar je mag wel lering trekken uit het verleden. Herdenken is ook HERdenken of Vooruitdenken.

Hitler ia in de jaren 30 niet democratisch aan de macht gekomen (hardnekkig en gevaarlijk misverstand). Hitler is aan de macht gekomen omdat de democratische instituties in elkaar stortten en de politiekeelite alle geloofwaardigheid had verspeeld, o.a. omdat ze zich geen raad wisten met de economische crisis en de massawerkeloosheid.

Bij wat er nu in Europa gebeurt slaat de schrik je om het hart. Overal vallen regeringen om.

Overal zijn de mensen hunn politieke leiders spuugzat. Overal wenkt de chaos. Het einde is nog niet in zicht.

Eén ding is zeker. Waakzaamheid is geboden. Onze democratische instituties wankelen.

 

 

Ed van Thijn spreker tijdens de Kristallnachtherdenking 2011

Dit jaar zal oud-minister van binnenlandse zaken en ex-burgemeester van Amsterdam Ed van Thijn

een toespraak houden tijdens de Kristallnachtherdenking in Breda die jaarlijks op 9 november door

de stichting georganiseerd wordt.Herdenken is vooruitzien

 

De stichting wil niet alleen het verleden herdenken maar ook de toekomst veilig stellen. Ook op de

dag van vandaag herkennen veel mensen het gevoel van onderdrukking. Niet mogen zijn zoals je

bent. Dit kan zijn vanwege handicap, seksuele voorkeur, maar ook je geloof of politieke keuze kan je

gevoel van vrijheid belemmeren.

De tocht

De tocht zal dit jaar beginnen in de Grote Kerk waar iedereen om 19.00 uur welkom is. Het koor

Tegen De Wind Mee

zingt toepasselijke liederen, voorzitter Jan Hopman spreekt over onderwerpen

die relevant zijn aan de avond en de Bredase stadsdichter Kees van Meel zal voordragen uit speciaal

voor deze herdenking geschreven gedichten. Ook zal Ed van Thijn een toespraak houden met als

thema

herdenken is vooruitzien.

Vervolgens loopt de tocht verder naar de joodse synagoge in de Schoolstraat waar Zwey Brider een

optreden verzorgt en dichteres Y. Né voordraagt uit speciaal voor deze gelegenheid geschreven

werk. Zwey Brider begeleidt de stoet naar het Artikel 1. Monument in het Valkenbergpark waar

wethouder Saskia Boelema van de Bredase gemeenteraad een toespraak zal houden en waar acteurs

van het NHTV-theater een emotionele dialoog ten tonele brengen op locatie.

De tocht wordt voortgezet naar de Turkse Moskee waar Philip Soesan van de Joodse gemeente West-

Brabant zal spreken over het belang van wat er gebeurd is tijdens de kristallnacht en de Holocaust.

Afsluitend is er in café

t Hijgend Hert een gelegenheid om een drankje te doen en te genieten van

een optreden van de band Yossel Yossel.

De stichting hoopt dat vele Bredanaars mee zullen lopen op

9 november aanstaande om te laten

zien dat het onderwerp nog leeft en wij een standpunt innemen tegen discriminatie en om stil te

staan bij de verschrikkingen van die bewuste avond in 1938

Inloggen